Ağız İçinde Kitle Görmek Neden Önemli?
Ağız içi kitlelerin büyük kısmı iyi huyludur; ancak uzun süren yara/kitle, büyüme, kanama, sertlik, dokuya yapışıklık, boyunda lenf bezi gibi bulgular varsa gecikmeden değerlendirilmelidir. Erken tanı hem basit tedaviyi mümkün kılar hem de kötü huylu olasılıkları dışlar.
Sık Görülen Ağız İçi Lezyonlar
- Mukosel (tükürük bezi kisti): Alt dudakta sık, travma sonrası oluşabilir.
- Ranula: Dil altı bölgede kistik şişlik.
- Fibrom: Isırma/irritasyona bağlı iyi huylu doku artışı.
- Papillom: HPV ile ilişkili olabilen siğilimsi lezyonlar.
- Lökoplaki/eritroplaki: Önemi yüksek, takip/biopsi gerektirebilir.
- Diş kökenli kistler: Çene kemikleri içinde gelişebilir.
Belirtiler
- Ağız içinde şişlik, dolgunluk
- Dil hareketlerinde kısıtlılık
- Çiğneme/yutma güçlüğü
- Kanama, ağız kokusu
- Uyuşma (nadir ama önemli bir bulgu)
- Takma dişin artık uymaması
Tanı Süreci
- Ayrıntılı muayene + gerekiyorsa endoskopi
- Ultrason (yüzeyel lezyonlarda)
- MR/BT (derin/doku planlarını anlamak için)
- Kesin tanı için çoğu zaman biyopsi gerekir.Biyopsi türü; kitlenin yerine, boyutuna ve damar-sinir ilişkisine göre planlanır.
Tedavi
- İyi huylu küçük lezyonlar: Çoğunlukla basit cerrahi eksizyon ile çıkarılır.
- Kistlerde: Kistin duvarıyla birlikte çıkarılması nüks riskini azaltır.
- Şüpheli lezyonlarda: Biyopsi sonucuna göre cerrahi sınırlar ve ek tedaviler planlanır.
İyileşme Dönemi
Ağız içi doku hızlı iyileşir. Genellikle:
- İlk günlerde hafif ağrı/ödem normaldir
- Ağız hijyeni ve gargara önerileri önemlidir
- Sert/sıcak gıdalar geçici olarak kısıtlanır
Ne Zaman Hemen Başvurulmalı?
- 2 haftadan uzun süren ağız içi yara/kitle
- Hızla büyüme
- Kendiliğinden kanama
- Dil/çene uyuşması
- Boyunda şişlik