Gözyaşı kanalı nedir?
Gözyaşı kanalları, gözde üretilen gözyaşının burun içine akmasını sağlayan bir drenaj sistemidir. Gözyaşı, göz yüzeyini nemlendirdikten sonra bu kanallar aracılığıyla burun boşluğuna iletilir. Bu sistemin herhangi bir noktasında oluşan tıkanıklık, gözde sürekli sulanmaya yol açar.
Gözyaşı kanalı tıkanıklığı nedir?
Gözyaşı kanalı tıkanıklığı, gözyaşının buruna akamaması sonucu gözde sürekli sulanma, akıntı ve enfeksiyon gelişmesi durumudur. Tek taraflı veya iki taraflı olabilir. Hem bebeklerde hem de erişkinlerde görülebilir.
Gözyaşı kanalı tıkanıklığı neden olur?
Erişkinlerde
- Kanalın yaşla birlikte daralması
- Burun içi yapısal sorunlar
- Kronik burun ve sinüs enfeksiyonları
- Burun kemiği ve yüz travmaları
- Daha önce geçirilmiş burun ameliyatları
- Tümörler (nadiren)
Bebeklerde
- Kanalın doğuştan tam açılmamış olması
- En sık neden, kanalın alt ucundaki zarın açılmamasıdır
Gözyaşı kanalı tıkanıklığı belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Sürekli göz sulanması
- Rüzgârda veya soğukta artan yaşarma
- Göz kenarlarında çapaklanma
- Sarı–yeşil akıntı
- Göz pınarında şişlik ve hassasiyet
- Tekrarlayan göz enfeksiyonları
Bebeklerde göz sulanması genellikle ilk haftalarda fark edilir.
Gözyaşı kanalı tıkanıklığı nasıl teşhis edilir?
Tanı çoğu zaman klinik muayene ile konur:
- Göz ve göz çevresi muayenesi
- Gözyaşı drenaj testleri
- Gerekli durumlarda endoskopik burun muayenesi
- İleri vakalarda görüntüleme yöntemleri
Tanıda amaç, tıkanıklığın seviyesini ve nedenini belirlemektir.
Bebeklerde gözyaşı kanalı tıkanıklığı
Bebeklerin büyük bir kısmında gözyaşı kanalı tıkanıklığı ilk 6–12 ay içinde kendiliğinden açılır.
Tedavi yaklaşımı
- Göz pınarına düzenli masaj
- Göz hijyeninin sağlanması
- Enfeksiyon varsa damla tedavisi
Çoğu bebekte cerrahi gerekmez.
Erişkinlerde gözyaşı kanalı tıkanıklığı tedavisi
Erişkinlerde kendiliğinden düzelme nadirdir. Tedavi planı tıkanıklığın yerine göre yapılır.
Medikal tedavi
- Enfeksiyon varsa antibiyotikli damlalar
- Ancak bu tedavi tıkanıklığı açmaz, sadece enfeksiyonu kontrol eder
Gözyaşı kanalı ameliyatı (DCR)
Kalıcı çözüm cerrahidir.
DCR (Dakriyosistorinostomi) nedir?
DCR, gözyaşı kesesi ile burun arasında yeni bir drenaj yolu oluşturulan cerrahi işlemdir.
DCR ameliyatı nasıl yapılır?
- Genel veya lokal anestezi altında yapılabilir
- İki yöntem vardır:
- Endoskopik (burun içinden) DCR
- Açık (cilt üzerinden) DCR
- Günümüzde en sık tercih edilen yöntem endoskopik DCR’dir
- Dışarıdan kesi ve iz olmaz
Ameliyat süresi ortalama 45–90 dakikadır.
Ameliyat sonrası süreç nasıldır?
- Genellikle aynı gün veya ertesi gün taburculuk
- Göz ve burun çevresinde hafif şişlik olabilir
- Geçici silikon tüp yerleştirilebilir
- Kontroller düzenli yapılır
Göz sulanması çoğu hastada erken dönemde belirgin şekilde azalır.
Gözyaşı kanalı tıkanıklığı tedavi edilmezse ne olur?
- Sürekli göz sulanması
- Tekrarlayan göz enfeksiyonları
- Göz pınarında iltihap (dakriyosistit)
- Günlük yaşam konforunda belirgin azalma
Bu nedenle kalıcı şikâyetlerde tedavi önerilir.
Ne zaman doktora başvurmalısınız?
- Göz sulanması uzun süredir devam ediyorsa
- Akıntı ve çapaklanma eşlik ediyorsa
- Göz pınarında şişlik ve ağrı varsa
- Bebekte masaja rağmen düzelme olmadıysa
değerlendirme için başvurulmalıdır.