Kolesteatoma nedir?
Kolesteatoma, orta kulakta veya kulak zarının arkasında anormal deri dokusunun birikmesiyle oluşan, zamanla büyüyebilen ve çevre dokulara zarar verebilen ciddi bir kulak hastalığıdır. İyi huylu olmasına rağmen kemik erimesine ve kalıcı hasara yol açabileceği için mutlaka tedavi edilmesi gerekir.
Kolesteatoma nasıl oluşur?
Kolesteatoma iki şekilde gelişebilir:
1. Edinsel (sonradan gelişen) kolesteatoma
En sık görülen formdur. Nedenleri:
- Uzun süreli östaki borusu fonksiyon bozukluğu
- Kulak zarında çökme cepleri
- Tekrarlayan orta kulak enfeksiyonları
- Tedavi edilmemiş kulak zarı yırtıkları
Bu durumlarda kulak zarının içe doğru çökmesiyle deri hücreleri orta kulağa ilerler ve birikir.
2. Doğumsal kolesteatoma
Daha nadirdir. Doğumdan itibaren mevcut olup çocukluk çağında fark edilebilir.
Kolesteatoma belirtileri nelerdir?
Belirtiler genellikle yavaş ilerler ve başlangıçta fark edilmeyebilir:
- Sürekli veya tekrarlayan kötü kokulu kulak akıntısı
- İşitme kaybı
- Kulakta dolgunluk hissi
- Kulak çınlaması
- Baş dönmesi (ilerlemiş olgularda)
- Nadiren yüz felci
Ağrı çoğu zaman eşlik etmez, bu nedenle hastalık geç fark edilebilir.
Kolesteatoma neden tehlikelidir?
Tedavi edilmediğinde kolesteatoma:
- Orta kulak kemikçiklerini eritebilir
- Kalıcı işitme kaybına yol açabilir
- İç kulağa yayılabilir
- Yüz sinirini etkileyebilir
- Beyin zarı enfeksiyonları gibi hayati riskler oluşturabilir
Bu nedenle erken tanı çok önemlidir.
Kolesteatoma nasıl teşhis edilir?
Tanı detaylı değerlendirme ile konur:
- Kulak mikroskobu ile muayene
- İşitme testi
- Temporal kemik BT (bilgisayarlı tomografi)
- Gerekli durumlarda MR görüntüleme
Bu incelemeler hastalığın yayılımını ve cerrahi planlamayı belirler.
Kolesteatoma tedavisi nasıl yapılır?
Kolesteatomanın tek etkili tedavisi cerrahidir. İlaç tedavisi yalnızca enfeksiyon kontrolü sağlar, hastalığı ortadan kaldırmaz.
Kolesteatoma ameliyatı nasıl yapılır?
Ameliyatın amacı:
- Kolesteatomayı tamamen temizlemek
- Enfeksiyonu kontrol altına almak
- Kulak yapılarının korunmasını sağlamak
Ameliyat:
- Genel anestezi altında yapılır
- Kulak arkasından veya kulak içinden girişle uygulanabilir
- Gerekirse orta kulak kemikçikleri onarılır veya yeniden yapılandırılır
Ameliyat süresi hastalığın yaygınlığına göre değişir.
Ameliyat sonrası süreç nasıldır?
- Hastanede kalış süresi genellikle 1–2 gündür
- İlk günlerde baş dönmesi ve dolgunluk hissi olabilir
- Kulak tamponları belirli sürede çıkarılır
- Düzenli kontroller çok önemlidir
Bazı hastalarda ikinci bir kontrol ameliyatı gerekebilir.
Kolesteatoma tekrarlar mı?
Kolesteatoma tekrarlama riski olan bir hastalıktır. Bu nedenle:
- Uzun süreli takip
- Düzenli kulak muayeneleri
- Gerekirse görüntüleme yöntemleri
çok önemlidir.
Kolesteatoma tedavi edilmezse ne olur?
- İlerleyici ve kalıcı işitme kaybı
- Sürekli kulak akıntısı
- Yüz siniri hasarı
- Ciddi enfeksiyonlar
gibi ciddi sonuçlara yol açabilir.
Ne zaman doktora başvurmalısınız?
- Uzun süredir geçmeyen kulak akıntısı varsa
- Akıntı kötü kokuluysa
- İşitme kaybı artıyorsa
- Daha önce kulak zarı yırtığı veya kronik otit öyküsü varsa
gecikmeden değerlendirme yapılmalıdır.