Sinüzit nedir?
Sinüzit, burun çevresinde bulunan sinüs boşluklarının iç yüzeyinin iltihaplanmasıdır. Normalde hava ile dolu olan bu boşluklar, çeşitli nedenlerle tıkandığında içlerinde mukus birikir ve enfeksiyon gelişebilir. Sinüzit, günlük yaşam kalitesini belirgin şekilde düşüren yaygın bir hastalıktır.
Sinüsler ne işe yarar?
Sinüsler;
- Solunan havayı nemlendirir
- Sesi rezonansa uğratarak konuşmaya katkı sağlar
- Kafatası ağırlığını azaltır
- Burun içi basıncın dengelenmesine yardımcı olur
Sinüslerin sağlıklı çalışabilmesi için burun içinin açık ve iyi havalanıyor olması gerekir.
Sinüzit neden olur?
Sinüzitin temel nedeni sinüs ağızlarının tıkanmasıdır. Buna yol açabilen faktörler:
- Burun iç bölmesi eğriliği (septum deviasyonu)
- Burun eti (konka) büyümesi
- Alerjik rinit
- Üst solunum yolu enfeksiyonları
- Burun polipleri
- Sigara dumanı ve hava kirliliği
- Diş kaynaklı enfeksiyonlar
Tıkanıklık sonucu sinüsler boşalamaz ve enfeksiyon gelişir.
Sinüzit türleri nelerdir?
Akut sinüzit
- Genellikle soğuk algınlığı sonrası gelişir
- 10 gün – 4 hafta sürer
- Çoğu uygun tedavi ile tamamen iyileşir
Subakut sinüzit
- 4–12 hafta sürer
- Akut sinüzitin uzamış formudur
Kronik sinüzit
- 12 haftadan uzun sürer
- Genellikle altta yatan yapısal sorunlar vardır
- Medikal tedaviye dirençlidir
Sinüzit belirtileri nelerdir?
Belirtiler sinüzitin türüne göre değişebilir:
- Burun tıkanıklığı
- Yüz, alın, göz çevresi ve dişlerde ağrı
- Baş ağrısı
- Geniz akıntısı
- Koyu renkli burun akıntısı
- Koku alma bozukluğu
- Halsizlik ve yorgunluk
- Öksürük (özellikle geceleri)
Kronik sinüzitte ağrı daha hafif olabilir ancak şikâyetler uzun süre devam eder.
Sinüzit nasıl teşhis edilir?
Tanı, klinik değerlendirme ve görüntüleme ile konur:
- Kulak burun boğaz muayenesi
- Endoskopik burun muayenesi
- Gerekli durumlarda paranazal sinüs tomografisi (BT)
Tomografi, sinüslerin durumu ve tıkanıklığın nedenini net olarak gösterir.
Sinüzit tedavisi nasıl yapılır?
Tedavi sinüzitin türüne ve nedenine göre planlanır.
1. Medikal (ilaç) tedavi
- Antibiyotik (gerektiğinde)
- Burun spreyleri
- Tuzlu su ile burun yıkama
- Alerji tedavisi
Akut sinüzitlerin büyük kısmı bu tedaviyle düzelir.
2. Cerrahi tedavi
Kronikleşmiş ve ilaç tedavisine yanıt vermeyen sinüzitlerde cerrahi gündeme gelir.
Endoskopik sinüs cerrahisi nedir?
Endoskopik sinüs cerrahisi, burun içinden kamera yardımıyla yapılan modern bir ameliyattır.
Amaç:
- Tıkalı sinüs kanallarını açmak
- Sinüslerin doğal havalanmasını sağlamak
- İltihaplı dokuları temizlemek
Dışarıdan kesi yapılmaz, yüz bölgesinde iz kalmaz.
Sinüzit ameliyatı nasıl yapılır?
- Genel anestezi altında uygulanır
- Burun içinden endoskop ile girilir
- Sinüs ağızları genişletilir
- Gerekirse deviasyon ve burun etleri de aynı seansta düzeltilir
Ameliyat süresi hastalığın yaygınlığına göre değişir.
Ameliyat sonrası süreç nasıldır?
- Genellikle 1 gün hastanede kalış
- İlk günlerde burun tıkanıklığı ve hafif kanlı akıntı olabilir
- Burun yıkamaları çok önemlidir
- Kontroller düzenli yapılmalıdır
Şikâyetler haftalar içinde belirgin şekilde azalır.
Sinüzit tedavi edilmezse ne olur?
- Sürekli baş ve yüz ağrısı
- Koku kaybı
- Kulak problemleri
- Göz çevresi enfeksiyonları
- Nadiren ciddi beyin komplikasyonları
Bu nedenle kronikleşen sinüzit mutlaka değerlendirilmelidir.
Ne zaman doktora başvurmalısınız?
- Burun tıkanıklığı ve akıntı uzun süredir geçmiyorsa
- Yüz ve diş ağrıları sık tekrarlıyorsa
- Koku alma azaldıysa
- İlaç tedavisine rağmen şikâyetler devam ediyorsa
kulak burun boğaz uzmanına başvurulmalıdır.